Tuin staat onder water na regen: oorzaken en drainage in de tuin
Staat je tuin na een flinke bui nog dagen onder water, dan zakt het regenwater niet goed weg. Meestal komt dat door dichte kleigrond, grond die tijdens de bouw is dichtgereden, een hoge grondwaterstand of een tuin die naar het huis toe afloopt. De oplossing hangt af van de oorzaak: de bovengrond losmaken en verbeteren, drainagebuizen leggen, het water opvangen in een grindkoffer of infiltratiekratten, de tuin ophogen of een combinatie daarvan. Hieronder lees je hoe je de oorzaak vindt, wat je zelf kunt doen en wanneer je een hovenier inschakelt voor drainage in de tuin.
Waarom blijft water in je tuin staan?
Regenwater moet ergens heen. In een gezonde tuin zakt het door de bovengrond naar beneden, of het loopt via een licht afschot weg naar een plek waar het wel de grond in kan. Gaat dat mis, dan ontstaan er plassen. Dit zijn de oorzaken die hoveniers het vaakst tegenkomen.
Zware klei
Klei bestaat uit hele fijne deeltjes die dicht op elkaar liggen. Water komt er maar langzaam doorheen. In delen van Zeeland, Groningen, Friesland en het rivierengebied ligt zware klei vaak direct onder de graszode. Na een natte week is de grond verzadigd en blijft elke nieuwe bui gewoon bovenop liggen.
Verdichte grond
Bij nieuwbouw rijden graafmachines, vrachtwagens en hoogwerkers wekenlang over de kavel. Daarna komt er een laagje zand of teelaarde overheen en lijkt alles in orde. Maar daaronder zit een harde, dichtgereden laag die bijna geen water doorlaat. Ook in oudere tuinen kan grond verdichten, bijvoorbeeld op een pad waar steeds overheen wordt gelopen of onder oude bestrating.
Hoge grondwaterstand
In polders en in lage delen van het land zit het grondwater soms vlak onder het maaiveld, zeker in de winter. Dan kan regenwater niet naar beneden, omdat de grond al vol zit. In veengebieden komt daar nog bij dat de grond langzaam inklinkt, waardoor tuinen steeds lager komen te liggen ten opzichte van de straat en het grondwater.
Verkeerd afschot
Bestrating en gazon moeten een beetje aflopen, weg van het huis. Is het terras vlak gelegd of zelfs richting de gevel, dan blijft het water liggen of loopt het juist naar de achterdeur. Ook een tuin die lager ligt dan die van de buren vangt hun water op.
Wat kun je zelf controleren?
Voordat je een hovenier belt, kun je een paar dingen zelf nagaan. Daarmee help je de vakman ook bij het zoeken naar een oplossing.
Kijk na een regenbui hoe lang het duurt voordat de plassen weg zijn. Een paar uur is normaal, langer dan een dag niet. Maak foto's van de plekken waar het water blijft staan, zodat je ze later kunt laten zien.
Graaf met een spade een gat van ongeveer een halve meter diep op een natte plek. Voelt de grond onder de bovenste laag hard, plakkerig en grijs aan, dan heb je waarschijnlijk klei of een verdichte laag. Loopt het gat na een tijdje vol met water van onderen, dan speelt het grondwater mee.
Loop met een waterpas of een lange lat over het terras en het gazon. Zo zie je of er afschot is en welke kant het op loopt. Kijk ook waar je regenpijpen op uitkomen. Een regenpijp die op het terras of in een border uitkomt, zet daar bij elke bui een flinke hoeveelheid water neer.
Controleer tot slot de putjes en de goten. Een verstopte straatkolk of een volle afvoerput kan ook plassen geven, en dat is vaak met een middag schoonmaken opgelost.
Oplossingen voor een natte tuin
Welke oplossing past, hangt af van de oorzaak. Vaak werkt een combinatie het best.
De grond verbeteren
Bij een verdichte bovengrond helpt het om de grond diep los te maken en er grof zand of compost door te werken. Dan kan het water weer naar beneden. Voor een gazon is dat vaak de eerste stap, al dan niet met nieuwe graszoden. Zie ook de pagina over een gazon laten aanleggen.
Drainagebuizen
Een drainagebuis is een geribbelde buis met gaatjes, meestal omwikkeld met een filter van kokosvezel of doek. De hovenier legt de buizen onder een licht afschot in de grond, zodat het water uit de omliggende grond erin loopt en wordt afgevoerd. Dat water moet wel ergens heen: naar een sloot, een infiltratievoorziening of, als je gemeente dat toestaat, naar de regenwaterafvoer.
Grindkoffer of infiltratiekratten
Een grindkoffer is een gat dat wordt gevuld met grof grind en omwikkeld met doek. Infiltratiekratten zijn holle kunststof kratten met dezelfde functie. Ze vangen een flinke bui op en laten het water daarna rustig in de omliggende grond zakken. Dit werkt goed als de diepere grond het water wel doorlaat, maar de bovenlaag niet.
De tuin ophogen
Ligt de tuin te laag ten opzichte van de straat, de buren of het grondwater, dan kan ophogen de beste oplossing zijn. Op slappe veengrond wordt soms licht ophoogmateriaal gebruikt, zodat de tuin niet opnieuw gaat zakken. Let erop dat de tuin niet hoger komt te liggen dan de vloer van je huis of de onderkant van de gevel.
Een wadi
Een wadi is een lage, begroeide strook in de tuin waar regenwater bij een flinke bui naartoe stroomt en tijdelijk blijft staan. Daarna zakt het langzaam in de grond. Een wadi kan heel natuurlijk worden ingericht met planten die tegen natte voeten kunnen, en is een goede keuze als je tuin wat ruimte heeft.
Regenwater afkoppelen naar je eigen tuin
Veel regenpijpen zijn op het riool aangesloten. Als je ze afkoppelt en het water naar een grindkoffer, krat of wadi in je eigen tuin leidt, ontlast je het riool en houd je water vast voor droge periodes. Dat werkt alleen als de tuin het water ook kan verwerken, dus combineer het met een van de oplossingen hierboven. Sommige gemeenten hebben een regeling voor afkoppelen. Vraag bij je gemeente wat er voor jouw adres geldt.
Wanneer schakel je een hovenier in?
Een verstopt putje of een regenpijp die op de verkeerde plek uitkomt, los je vaak zelf op. Maar blijft de tuin na elke bui nat, loopt het water richting het huis of de kruipruimte, of moet er bestrating open, dan is het tijd voor een vakman. Een hovenier weet hoe diep de buizen moeten, welk afschot nodig is en waar het water heen kan. Hij kan ook meteen de bestrating opnieuw leggen of het gazon herstellen. Moet het terras toch open, kijk dan ook naar de tuin bestraten met waterdoorlatende tegels of bredere voegen.
Wacht niet te lang. Water dat steeds tegen de gevel staat, kan vocht in de muren en de kruipruimte geven. En een tuin die jaren nat blijft, verliest zijn planten en wordt een moeras van mos.
Wat zet je in je aanvraag?
Hoe meer de hovenier vooraf weet, hoe beter hij kan inschatten wat er nodig is. Vermeld in je aanvraag in elk geval de grootte van de tuin en waar het water blijft staan, hoe lang het duurt voordat het weg is en welke grond je denkt te hebben. Vertel of er bestrating, gazon of beplanting ligt op de natte plek, waar je regenpijpen op uitkomen en of er een sloot in de buurt is. Foto's na een regenbui zijn het meest waardevol.
Via Tuinflits doe je een aanvraag met één formulier. Je ziet gecontroleerde hoveniers rond jouw woonplaats met plaats en afstand, en je kiest zelf wie je aanvraag krijgt. Hoe dat stap voor stap gaat, lees je op de pagina zo werkt het. Woon je in een gebied met veel klei, zoals Zeeland, dan is het slim om een hovenier te kiezen die die grond goed kent.